Echolalie ​
Laatst bijgewerkt op: 21-5-2026
Ik ben geen professional en ben niet opgeleid in dit vak. Hoewel deze informatie zo veel mogelijk naar waarheid geschreven is, kan het zijn dat niet alles helemaal klopt. Probeer altijd zelf onderzoek te doen en wees kritisch.
Inhoud:
Op deze pagina wordt de term echolalie in meer detail uitgelegd.
Wat is echolalie? ​
Echolalie is het herhalen van woorden, zinnen of geluiden. Het woord komt van de Griekse woorden voor herhalen (echo) en spraak (lalie), dus echolalie betekent letterlijk herhalende spraak.
Wat valt onder echolalie? ​
Alle vocalisaties die iemand maakt dat een ander geluid herhaalt is echolalie. Het is grotendeels automatisch en komt vaak vanuit een impuls.
Soorten echolalie ​
Er zijn 2 soorten echolalie: onmiddellijke en uitgestelde.
Onmiddellijke ​
Onmiddellijke echolalie gebeurt direct na het oorspronkelijke geluid.
Uitgestelde ​
Uitgestelde echolalie gebeurt een tijdje na het oorspronkelijke geluid. Dit kan een aantal minuten of uren later zijn, tot maanden en jaren.
Waarom doen mensen echolalie? ​
Vroeger werd gedacht dat echolalie geen nut had. Nu weten we echter dat het heel vaak wel een doel heeft, alleen dat dit doel niet altijd meteen duidelijk is. Iemand kan bijvoorbeeld een geluid herhalen om zo het zo beter te kunnen verwerken. Of ze herhalen het als een vorm van stimmen. Vaak wordt het ook als een vorm van communicatie gebruikt, bijvoorbeeld door mensen die een gestalt-taalverwerking stijl hebben.
Specifieke voorbeelden ​
Hier staan een aantal voorbeelden. Ik zet er ook bij wat mogelijk een doel van die versie van echolalie kan zijn. Dit zijn bij lange na die alle manieren waarop echolalie gebruikt kan worden, en de redenen zullen ook niet voor iedereen hetzelfde zijn. Voel je vrij om aanvullingen of correcties door te geven via de knop bovenaan de pagina!
(Delen van) een vraag onmiddellijk herhalen ​
- Iemand vraagt "Hoe was je dag vandaag?". De persoon zegt "Dag vandaag." en na een paar momenten zegt die "Dag was goed."
- De echolalie hielp de persoon de vraag te verwerken zodat die kon antwoorden.
- Iemand vraagt "Wil je een banaan?". De persoon zegt "Banaan?" en blijft daarna stil.
- De persoon snapt de vraag waarschijnlijk niet en heeft meer duidelijkheid nodig voordat die de vraag kan beantwoorden.
- Iemand vraagt "Wil je water?". De persoon zegt "Water." en blijft daarna stil.
- De persoon communiceer op deze manier waarschijnlijk dat die water wil.
Een woord of (deel van een) zin onmiddellijk herhalen ​
- Iemand zegt "We gaan zo naar de supermarkt." De persoon zegt "Supermarkt?" en blijft daarna stil.
- De persoon wil wellicht meer duidelijkheid over de plannen. Welke supermarkt, hoe laat, hoe lang, wat gaan we daar doen, etc.
- Iemand zegt "Kom, doe je schoenen aan." De persoon zegt "Schoenen aan." en begint daarna, mogelijk na even nadenken, hun schoenen aan te doen.
- De echolalie hielp de persoon de opdracht te verwerken zodat die kon beginnen.
- Iemand zegt een zin met het woord appelsap erin. De persoon herhaald alleen dat woord.
- Dit kan veel verschillende redenen hebben; van communicatie tot aan dat het woord gewoon leuk voelt om te zeggen.
Geluiden onmiddellijk herhalen ​
- Er blaft een hond in de buurt. De persoon doet het geluid na.
- Dit kan meerdere redenen hebben, waar onder:
- Het is een vorm van communicatie. Misschien iets als "kijk, daar is een hond".
- De persoon doet het om de sensorische input van het blaffen te verwerken. Wellicht vond die het te luid.
- Het is een vorm van stimmen. Mogelijk vind die het een leuk geluid om te maken.
- Naast het geluid van een hond nadoen, kunnen andere geluiden voor soortgelijke redenen herhaald worden. Denk aan een sirene van een ambulance, andere geluiden van dieren, of een ringtone van een mobiel.
- Dit kan meerdere redenen hebben, waar onder:
- Er valt iets op de grond, wat een geluid maakt. De persoon gebruikt onomatopee/klanknabootsing (e.g. "boem", "splat") om het geluid na te doen.
- Dit kan ook meerdere redenen hebben, waar onder:
- De persoon had het geluid niet verwacht en het nadoen ervan helpt met het verwerken van het geluid.
- De persoon wilt wat communiceren. Misschien iets als "oh nee, er viel wat".
- Het is een vorm van stimmen. Mogelijk vind die het een leuk geluid om te maken.
- Dit kan ook meerdere redenen hebben, waar onder:
Zinnen uitgesteld herhalen ​
- De persoon knoeit wat water. Die zegt "Oh nee..." op precies dezelfde manier als hoe die het in een filmpje gehoord heeft. In dat filmpje werd er ook wat geknoeid.
- Waarschijnlijk probeert de persoon iets te communiceren waarvoor die zelf de woorden niet kan vinden. In het filmpje deed iemand anders wellicht reageren op dat er iets geknoeid was door te helpen met opruimen. In dat geval betekend de echolalie van de persoon misschien "ik heb wat geknoeid en ik weet niet wat ik moet doen nu en ik heb hulp nodig".
- De persoon komt onverwacht een vriend tegen buiten huis. De persoon zegt "what a pleasant surprise" op precies dezelfde manier als die in een film heeft gehoord. In dat deel van de film kwam een karakter onverwacht een oude vriend tegen.
- Hier probeert de persoon waarschijnlijk ook iets te communiceren waarvoor die zelf de woorden niet kan vinden. Mogelijk was het tegenkomen van de vriend licht ontregelend omdat die het niet verwacht had, en kan die nu niet de "juiste" woorden vinden. Door de zin van de film te herhalen probeert de persoon wellicht te communiceren dat hij het leuk vind de vriend te zien.
Woorden uitgesteld herhalen ​
- De persoon zegt herhaaldelijk hetzelfde woord. Die heeft het woord recent niet gehoord.
- Dit is waarschijnlijk een vorm van stimmen. Misschien probeert de persoon zichzelf te reguleren en helpt het herhalen van dat woord daarbij. Of hen vind het woord gewoon leuk om te zeggen.