ASS niveaus ​
Laatst bijgewerkt op: 6-5-2026
Ik ben geen professional en ben niet opgeleid in dit vak. Hoewel deze informatie zo veel mogelijk naar waarheid geschreven is, kan het zijn dat niet alles helemaal klopt. Probeer altijd zelf onderzoek te doen en wees kritisch.
Inhoud:
Op deze pagina worden de ASS niveaus in meer detail uitgelegd.
De ASS niveaus zijn geïntroduceerd sinds dat het gebruik van de DSM-5 ingegaan is. In het Nederlands heten de niveaus niveau 1 (vereist ondersteuning), 2 (vereist aanzienlijke ondersteuning) en 3 (vereist zeer aanzienlijke ondersteuning). Niet alle mensen met een ASS diagnose krijgen een niveau, omdat veel professionals ervoor kiezen om deze achterwegen te laten met het stellen van de diagnose.
In principe worden je niveaus van ASS op de 2 primaire diagnostische criteria, A (sociale communicatie) en B (beperkt, repetitief gedrag), apart gesteld. Het kan dus zijn dat iemand een ASS diagnose krijgt met 2 verschillende niveaus; één voor het sociale deel en één voor het gedragingen deel.
ASS niveau 1 ​
In de DSM-5 worden de volgende voorbeelden gegeven om een inschatting te maken van de mate van ernst bij ASS niveau 1 (Bron: anneliesspek.nl):
Sociale communicatie (A) ​
Zonder ondersteuning veroorzaken de deficiënties in de sociale communicatie merkbare beperkingen. De betrokkene heeft moeite met het initiëren van sociale interacties en er zijn duidelijke voorbeelden van atypische of onsuccesvolle reacties op de sociale-toenaderingspogingen van anderen. De betrokkene kan verminderde belangstelling hebben voor sociale interacties. Hij of zij kan bijvoorbeeld volzinnen uiten en deelnemen aan de communicatie, maar slaagt er niet in om een over-en-weergesprek met anderen te voeren, en zijn of haar pogingen om vriendschap te sluiten zijn vreemd en blijven zonder resultaat.
Beperkt, repetitief gedrag (B) ​
Inflexibel gedrag vormt een significante verstoring in het functioneren in één of meer situaties. De betrokkene heeft moeite met het overschakelen op andere activiteiten. Problemen met organiseren en plannen staan onafhankelijkheid in de weg.
ASS niveau 2 ​
In de DSM-5 worden de volgende voorbeelden gegeven om een inschatting te maken van de mate van ernst bij ASS niveau 2 (Bron: anneliesspek.nl):
Sociale communicatie (A) ​
Duidelijke deficiënties in de verbale en non-verbale sociale communicatievaardigheden; duidelijk zichtbare sociale beperkingen, ondanks aanwezige ondersteuning; beperkte initiatieven tot sociale interacties; en verminderde of abnormale reacties op sociale-toenaderingspogingen van anderen. De betrokkene spreekt bijvoorbeeld alleen in eenvoudige zinnen, de interactie blijft beperkt tot zeer gelimiteerde interesses en de betrokkene vertoont een duidelijk vreemde non-verbale communicatie.
Beperkt, repetitief gedrag (B) ​
Inflexibel gedrag, moeite om met verandering om te gaan of ander beperkt, repetitief gedrag komt vaak genoeg voor om de toevallige waarnemer op te vallen en verstoort het functioneren in verschillende situaties. De betrokkene heeft verhoogde stress door of grote moeite met het veranderen van de focus of de handeling.
ASS niveau 3 ​
In de DSM-5 worden de volgende voorbeelden gegeven om een inschatting te maken van de mate van ernst bij ASS niveau 3 (Bron: anneliesspek.nl):
Sociale communicatie (A) ​
Ernstige deficiënties in de verbale en non-verbale sociale-communicatievaardigheden veroorzaken ernstige beperkingen in het functioneren, zeer beperkte initiatieven tot sociale interacties en een minimale reactie op sociale-toenaderingspogingen van anderen. De betrokkene spreekt bijvoorbeeld slechts enkele verstaanbare woorden en neemt zelden het initiatief tot sociale interactie, en als hij of zij dat wel doet, benadert hij of zij de ander op een ongewone manier, alleen om aan eigen behoeften te voldoen, en reageert hij of zij alleen op zeer directe sociale toenadering.
Beperkt, repetitief gedrag (B) ​
Er is sprake van inflexibel gedrag, extreme moeite met het omgaan met veranderingen, of ander beperkt, repetitief gedrag dat duidelijk het functioneren op alle levensgebieden belemmert. De betrokkene heeft verhoogde stress door of grote moeite met het veranderen van de focus of de handeling.